deeplybluesky

the honor is hidden in the justice…

Archive for the ‘бодол болоод’ Category

Үдэлтийн бичлэг

Posted by артаньян on May 9, 2010

Анх энд блогчин болж байлаа. Эхний хэдэн бичлэг нэг ч сэтгэгдэлгүй, больюу ч гэж бодож байтал 5, 6 дахиас нь зочинтой болж эхэлсэн юм. Урам ч ороод, бичих хобби маань ч дүрэлзэн явсаар хэдийнэ бараг 3 жил болох нь дээ.  Анхны юм бүхэн гүнгзий сэтгэгдэл төрүүлэх албагүй ч, хэзээ ч мартагддаггүй. Бодит ч бай, сайбэр ч бай аль ч амьдралдаа риалити л байсан. Байж ч байгаа, байх ч байх. Насны зөрөөтэй ч, үзэл бодлын ялгаатай ч зөндөө л найз нартай болсон дог. Уншдаг, дэмждэг байсан эрхэм зочиддоо маш их баярлаж байна. Зочин нэг бүрийн сэтгэгдэл надад баяр авчирдаг. Ясны блогчин хүний л зан, гэснээс өөрийгөө жинхэнэ  блогчдийн нэг тооцдогоо санаа зовмоор ил тод хэлье :D. Нэг л гэр бүл. Найзуудаа нэрлэе гэхнээ хэтэрхий их учраас ихэнхий нь гомдоох гээд байдаг. Нэрлэвэл ч нэрлэлээ л дээ, тэр тэр… гээ л.

Одоо цаашдаа www.barbagsh.mn -д бичих юм. Энэ маань Гамп хэмээх, чухам өндрийн харайлтаар бол Сергей Бубка, хоккэйгоор бол Уэйн Грэцки болсон блогчин андтайгаа үүсгэн бий болгосон, олон найз нөхөд, зочдынхоо хүчээр өргөжин тэлж байгаа блог билээ. Харин deeplybluesky блогийн өнгө аяс буюу, цуврал онигоо сэлт, сэтгэлийн зарим хөдөлгөөн, түүнчлэн миний одоо ч дуусаагүй амьдрал болох “хэлний курс” цуврал зэрэг юмнууд энэ буланд нь тусгайлан орох юм. Удахгүй цэгцлээд, үргэлжлүүлээд явнаа. Та нарыгаа барбагш блогдоо урьж байна гэхийн ялдамд баярлаж талархсанаа илэрхийлээд ийнхүү кирилл үсгийн дүрмээр 8-9 хуруугаар кийбордыг товшоодохлоо.

Хэ, гуниг ч төрөх шиг. Хуучин байрнаасаа нүүдэг өдөр, баахан найзуудтайгаа хамаг юмаа зөөн ачиж байхдаа зогсоо зайгүй эрхлэн жаргачихаад, яг машин асаад хөдлөх болоход нэг ийм санагдаж билээ, 8 настай байхад.

Advertisements

Posted in Blogroll, Тэрс..., алкохоль гэж үү, амьдралаа гэж.., бадарчин агаагийн сониноос, бодол болоод, болсон явдал, газар шороо мину, дурсамж, helnii kurs, сонирхуулахад, тансан ламын тэмдгэлл, уран панаал, хоржоонтой....., юу хийв?, onigoo, Uncategorized | 15 Comments »

amlalt

Posted by артаньян on May 6, 2009

1.  Хүн амьдралынхаа туршид унтах, идхэд тэдэн цаг зарцуулж, тэдэн удаа сэкс хийж… энтэр гэсэн тоо баримтууд байдаг тээ. Хүний бүхий л үйлдэхүүний дунджийг хугацаа, тоогоор илэрхийлж болдын бол хүн хэдэн удаа андгай амлалт өгдөг вэ гэсэн статистик байж болхуу. Хүн чинь хүүхэд ахуй үедээ бол өдөр бүр шахуу л хэн нэг найздаа ямар нэг амлалт өгдөг. За мань чамд улаан буугаараа маргааш яг буудуулнаа за…, чамд би бөглөөнийхөө талыг заавал өгнөө за…. ккк анхны амлалтууд.
Жоохон томроод санаа суунгуутаа хамаа намаагүй амлахаа больж, амалсан ч буурьтай буурьтай юман дээр л ам нээдэг болно. За чи тэрүүнтэй үзчихээ, мань яг орно, хоюулаа пойлдчий гэх мэт. Исүүл за мань мать дээр чинь яг хуулуулнаа, амалжийн… хэхэ.
Бүр томорчуул, найз нь чамайг хэзээ ч араар чинь тавихгүй, чамдаа насан туршдаа үнэнч Read the rest of this entry »

Posted in бодол болоод, Uncategorized | 14 Comments »

Хөшигний цаана

Posted by артаньян on April 23, 2009

Намуухан сонсдох хэн нэгний аз жаргалын тухай уянгалаг дууны хажуугаар хаа нэг сэрээ хутганы шаазан тавагтай харших чимээ, ширээнийхэнтэйгээ хөгжилдөн инээлдэх хүмүүсийн дуу хөвөрчээлаа. Өндөр таазанд нааш товойлгон сийлсэн сонгодог хээ хуар, чийдэнгийн болор бүрхүүл, хана даган байрлах домгийн сүрлэг бурхдын хөшөө, шил толь болсон шал… Гүэ ямархан сэтгэл татам тансаг орчин бэ энэ. Зарим ширээний хөлд цатгалан ноход хэвтэж эзэд нь үнэтэй үдийн хоолоо түүнээс ч үнэтэй дарс, шарзханаар даруулан зооглох аж. Цэвэрхэн цэмцгэр зөөгчид ёсорхуугаар захиалга аван, инээмсэглэн тонголзох нь тун ч чадмаг. Чухам л дээдсийн орчин юм даа. Эдэн дунд миний адил явган зорчигч нэгээхэн ч үгүй. Баян албан хаагчид, жуулчид, үйлдвэр, пүүсийн эзэд тэдний болзоот бүсгүйчүүд голцуу байна. Бас насаараа хураасан мөнгөө барж чадкуу байгаа яхир хөгшчүүл ч суужийн.

Харин аруухан санжийн зузаантай хойд хананы цаана ёстой л дажин болж байлаа. Read the rest of this entry »

Posted in бодол болоод | 9 Comments »

Амрыг эрий

Posted by артаньян on February 13, 2009

Амрыг эрий даргаа. Хэ баахан удаж удаж ирлээ шд. Бас нээх ч удаагүүн байноо.

Сонин сайхан гэвэл хэлний күүрсийн эхний шат дууслаа…. л гэсэн. Сүүл рүү гээ явж амжсангүээ. Юу юу ч болсын. Одоо ч сурлага муудаад байхгүй болоо биз дээ. Гэснээс манай хуучин ангид нэг хятад охин байв. Ирээд 7 хоносон, герман хэл анх л сонсож байгаа. Маангар зузаан лийнзтэй. Тэр нь онигор нүдий нь бүр байхгүй болгоцон. Унжуу урт хамартай, ер нь л нэг бүтэлгүй байрын. Тэгсэн багш эхний өдөр заадымаа. “Чи хаанаас ирсэн бэ?” гэдэг асуулт. Өөрөө мянга түм давтаж хэлээд, хэлүүлээд. Дараа нь хариулты нь бас заагаад. Хүүхдүүд бүгд улсынхаа нэрийг оруулаа л хариулж сураа л. Багш хүн бүрээс очиж асуугаа л. Тэгжээсэн чинь нөгөө хятад охины ээлж болсын. Read the rest of this entry »

Posted in бодол болоод | 23 Comments »

Хөшөө

Posted by артаньян on November 10, 2008

 

Өнөөдөр хэд гуруун морьтой хөшөө харав. Сайхиймоо. Хүнээсээ илүү морь нь ч сүртэй харагдах шиг. Хэтэрхий өндөр болохоор хүнийх нь нүүр харагдахкуу байх шиг байгаан. Тэхээс бас л баргар царайтай аймар эрцүүл байгаа л даа. Хүмүүс мориноос жижкэн толгойтой, бас яджаахад гавтгай нүүртэй ин. Морь бол урагшаа гарсан сүртэй том нүүртэй шд. Яджаахад хамрых нь нүх том, сүр оруулжийн гэж ярихым алга. Царай нь харагдхын хувьд ч хүн мориноос тод үзэгдэх заяагүй ээ гэж. Уруу нь харуулж бариул юу ин гэхээс. Тэхээр бас хөлөө сарвайтал өргөцөн морь инээдтэй харагдах байх даа.. Хүн нь ч гайгүй л дээ, акарваатчин хүн алийг тэр гэхүү. Заза худлаа худлаа.

 

Ер нь бол вайнаа. Read the rest of this entry »

Posted in бодол болоод, сонирхуулахад | 24 Comments »

Posted by артаньян on June 2, 2008

Ямар хүнийг нь өчүүхэн гэчээд, ямрыг нь агуу гэхийм бэ. Энэ ойлголт нь ахуйн “хэрэглээ” биш болохоор стандарт хэмжүүр гараагүй юм шиг байгаан. Энчээ нийгэмд алдаршсан “бүтээгч, түүхэн хэн нэгэн”-ий тухай ярих гээгүй шүү. Зүгээр “хүн” гэгчийг нийгмийн талаас нь харж жаахан “бодож суух” санаатай.
Багадаа каучукан ултай гутал гэгчийг харж, барьж үзсэн юм. Шууд л таалагдсан. Дараа нь каучукаар хийсэн бусад эд зүйлстэй зөндөө л “учирч” эдэлж хэрэглэсээр тэр материалд дурлавшд. Цаанаа л нягт, бат бөх, тэгсэн хэрнээ зөөлөн. Ихэвчлэн сайхан бор шаргал өнгийнх байдаг. Байгалийн өнгө нь ямрыг мэдэхгүй юм. Халуун дулаан энерги сацрааж, хүмүүсийг баярлуулж явдаг хүмүүс надад каучук шиг санагдах болов. Тухайлбал улс төрч Бат-үүл, Бат-эрдэнэ аварга, е.с С.Баяр (энэ хүнийг улсууд тэгж бодохгүй байж болох юм) нар энэнд их ойрхон гэж боддог юм.
Харин мебель “таалагдахаа больсоор” бас л удаж байна даа. Хүйтэн, хахир, маш хатуу “бодгалийн” шинж чанарыг илэрхийлдэг. Хүрэн өнгөтэй бол бараг айдас төрүүлэн алдана. Ийм шинж чанарын улсууд гаднаасаа “хүчирхэг хүн” гэж харагдах нь бий. Хатуу шүү дээ, хатуу. Н. Энхбаяр, Ч.Улаан, найруулагч И. Нямгаваа нараар жишээ авчий. Сайн мэдэхгүй ч гэсэн. Тэгж  л санагддаг юм.  Гэвч материалынх нь бат бөх талаас ярисан ч каучук амьдрах чадвар хамаагүй илүү. Энэ хоёрын дунд бол хужаа пиавар, цаасан сэнс, үдээр, аяга угаадаг порлоон, паалантай сав мав байнаа байна. Жишээ бодоод бодоод олчихоо хүндэт уншигч нар минь. Хар мянгаараа байгаа хэ.
Би өөрөө “том” этгээд бишээсээ биш ч гэсэн зарим хүн өчүүхэн санагдах үе байх. Хүнээс ирэх цохилтыг  (мэдээж шууд утгаар нь ойлгох уншигч байхгүй л дээ) даагаад гарчих нуруугүй, түүнчлэн ганц үг газар гээхгүй юм шүү гэж хичээж байгаа аятай, маш их хартай, маш их болгоомжтой (энэ ч бараг синдром тал руу гаа орох байх) хүмүүс байна. Эрэгтэй хүн тийм бол бүр бэрх этгээд болно байх даа. Улсууд зарим нь тийм хүмүүсийг “үхлээ л дээ” гэж дүгнэдэг юм байна лээ. Зөв л дөө. Харахад нээрээ ч үхлээ л дээ гэмээр байдийн. Энэ дээр нь нэмэгдээд “БИ, зөвхөн БИ” гэдэг өвчин тусчуул бүр ч шижир.
… ямар ч боловсролгүй, англи хэл ч мэддэггүй амьтан ш д гэж нэг нөхөр бас нэг нөхрийн тухай надад ирж шивнэв.
-Тэгээд ?!
-харин тэгээд шал тэнэг л амьтан байхгүй юу.
-аан.
–   … үнэн тэнэг, хөдөөний царайлчаад, ёооё. Би тэрийг “мэднээ” ямры нь.
Ингэж хэлчээд санаа нь амарч байгаа болтой юм. Харахад ханагар сайхан л эр дээ уг нь. Харин ухаан, сэтгэл 2 нь ганцхан төө юм санжээ. Дэмжихгүй удаан сонсвол нүүр царай яриад, сүүлдээ “сүүдэр нь хүртэл тэнэг хэлбэртэй” гэж ярих нь байшд. Ийнхүү “3 дахь” хүний тухай муучлан ярих сонирхолтой хүн үүнийгээ эртхэн дарахгүй бол цаашлаад “ул шагайх” гэсэн бүр ужигт өвчин тусах магад. Боловсролгүй гэдэг хэмжүүр нь ч сонин. Ингэж дүгнэдэг хүмүүс цөөнгүй таардаг. Голчон өөрсдөө оюун санааны хувьд “шим шүүсгүй” улсууд байх юм билээ. Боловсрол гэж ер нь юу ч юм. Боловсорсон л хүнийг хэлдэг байх даа бодуул. Хэзээ ч боловсорч дуусдын байгаан. 2 диплом авчуул боловсролтой болчих болуу.
Угаас хүн бүр өөрийн гэсэн дагаж мөрдөх дотоод зарчим, амьдралыг үзэх үзэлтэй. Юм үзэж, нүд тайлахын хэрээр тэрхүү философид нь өөрчлөлт орж болох боловч “гол яс”-аа сольтлоо хувирдаг хүн гэж байхгүй байх. Бүр шашнаа сольсон ч. Гагцхүү өөрийн философийг хамгийн зөв нь гэж мэтгэх нь “би зүгээр ингэвэл яадгийг л харуулах гэсэн юм” гэдэг шиг л юм болоод байх шиг байдийн хараад байхад.

үргэлжлэл бий…

Posted in бодол болоод | 18 Comments »

Өвгөн эмгэн 2

Posted by артаньян on March 28, 2008

Өхчдөр орой явжаагаад гараа нэг юманд шалав тачдаг байшд. Тэгээд, юу вэ гэжаагаад нөгөө гараа бас шалав татааядийн. Нөгөө индүү, чих михний онигоо шиг. Тэр нь ч яахав, тэгээд одоо хоромхон тос түрхсэн чинь хорсоод алжийнаа нээрээ. Хорссон чинь эдэгжаагаамшиг санагдаа явчлаа. Одоо эдэгжийн гээ бодцон болхоор улам хурдан эдгэнэ дээ. Нэг юм ярих уу.
Дэээээр үед нэг аймммар яддддддууууүүүүүү…. эмгэн өвгөн 2 байжаагаад өлсөөд байхаар нь өвгөн хиамраа сэргээж нэг хулган алсан байгаан. Хөл гар нь суларсан л байлгүй (Гаамп санаанд оро явчлаа хөл гэсэн чинь) зайлуул ганцыг л нухсан байгаам л даа. Тэгээ нөгөөхөө гэртээ оруулаад өвчөөд, эмгэн нь галаа түлээ л, тогоондоо ус хийгээ л, бодуул мангирын толгой молгой түүгээ л байлгүй бас. Тээ нөө өвгөн чинь “ангаа” өвчөж дуусаад (өвчөөд гэж дээ ганц муу хулган, сүүлнээс нь бариад ганц сайн сэгсрээ л шулдална…..Хаалк байсан бол) арьсы нь үүдээрээ чулуудаж, махы нь тогоо руу гаа хөөп гээ л шидсэн байна. Эмгэн ч тогоогоо тагалж аваа л. Сайн шөл гараг гээд нэлээн удаан буцалгасан байгаам. Тэгж тэгж шөлөө гаргаа л, сайхан аягалаа л…… ууж гарж дээ. Хөлс ч гэж сад тавиа л. Хоюулаа 2-3 нахиа л (шөл ярьжаагаа шдээ). -Ангийн юм гэсэн дээ часийжийшүү гээ л, эмгэн ч -ёстой сайхан шөл гарж гээ л. Тэгээд 2-лаа цадаад, өвгөн -одоо нөгөө хулганаа мөлжиёөө гээд хутгаад байсан олдодгүй гэнээ. Зайлуул хараа мараа ч гэж байхгүй болоо байлгүй. Эмгэн рүү гээ сонин хараа л хутгаад байж, гарч ирдгүй ээ. Эмгэнээ сэрдэхгүй юу, бодоо л байлгүй, энэ эмгэн нээрээ яааасан хөгий…. энтэр гээ л гомдоо л байлгүй. Харин эмгэн болохоор гэнт амилаа явчиж гэж залбирчээсэн л байлгүй. Тэгээ 2-лаа гайхаад зуухныхаа наагуур цаагуур харсан чинь харин нөгөө амьтан нь газар шороо болцн гэвтжээсэн гэжаагаан. Өвгөн торгуулийн шидэлт мидэлт хийжээсэн биш зайлуул, тогоо руу гаа гоол оруулж чадаагүй цаагуур нь давуулаад шидсэн байгаа байхгүй юу. Тэхдээ л тийм том тогоо руу тийм жижкэн хулган айн. Бас л багцаагүй байнаа, хүн хөгширнөө гэж. Тэгсэн мань 2 зүгээр буцалсан ус уугаа л кайф аваа л, ясны хөлсөө гаргаад байж. Би боддийм…энэ юуных вэ, энэ бол сэтгэлийхаа гэж. За би..сээд ч байх юу байхуу угаасаа энэ бол сэтгэл анхдагч юмаа гэдгийн тод жишээ л дээ Тиймээс би ямар нэг юманд сэтгэлээсээ хандахыг гичээдийм. Тэгвэл тэр ажил арай сайн болж магадгүй. Бас одоо миний гар ч ер нь эдгээд байх шиг байшүү.

Posted in амьдралаа гэж.., бодол болоод | 22 Comments »

гарчиг олдсонгүй…

Posted by артаньян on March 23, 2008

1. Өмнөтгөл:
Номинчимэдийг (гуай гэх нь зөв байх, мэдэхгүй юм, нийтлэлийг нь хэнийх болохыг тодруулсан л хэрэг) уншиж салахгүй 3 хоног болов. Дотроос юм огшоод болох биш. Угаас тэнгэрийн дор Монгол хүмүүн болж төрсөн л бол та бид бүгд л цусаа чанаад (Баясумын үг) гардаг сайхан болоог байна. Тэнгэрлиг түүх гэж байхаас гадна яруу хэллэг бас цус чанагдахад ихэд хэрэгтэй ажээ. Юм юм бодогдож, хоол унд ч орохоо болихыг шахахын. Арсун ахын чиглүүлсэн газраар явсаар “даяар Монгол” сайтаар ч орсон. Би өөрөө ч эх түүхээ сонирхон судлаж бусадтай санаа бодлоо солилцон суух дуртай хүн. Гэхдээ энд түүх ярихгүй ээ.

2. Түгшүүр:
Бид байтугай цаагуур чинь том том агаа нар “Хятадын аюул” гэгчийн тухай шивнэлдэж байна. Бүх л үзүүлэлтээрээ аварга, хэт аварга гүрний шинжээр улам хэлбэржиж буй энэ хадны мангааг яалтай ч билээ. Хаяанд нь байх буурайхан муу нутаг минь. Цагаа тулахад эрс нь чоно мэт, морьд нь барс мэт байж чадах ч өдгөө цаг үе тэрийг даанч үл тооцох. Айлын хүүтэй юугаараа л бол юугаараа уралдаад байж чадах ч бүх л юм арилжаа наймааны зэрлэг хуулиар шийдэгдэх цаг дээр хүчин мөхөсдөх. Томрохын хажуугаар хэврэгшин буй хятад улс задрах замдаа нэг орвол юмаа булаалдаж л таарна. Тэгээд ирэхээрээ юу болдгийг бид нэг удаа үзсэн улс. Биднийг мэдээж цэрэглэн довтлохгүй гэдэг нь баталгаатай шахуу ч хэн нэг цэргийн хэнээтэн нь тийн үйлдэхийг хэн байг гэхэв. Саддам агаа Кувэйтийг яалаа даа. Хэрэв тэгж гэмээнэ бидэнд ашигтай л тусаж таарах байх. Мэдээж агаа нартайгаа нийлж байгаад хөөн гаргана…….. тэгээд цаашаа……
Гэхдээ тэд мэдээж ингэж хийхгүй. Тэд манайд хортой бараа таваар, хүнс хоол, эм тариагаа цутгахаа л бодно. Тэгж ч байгаа……….. ямар баталгаа байна бидэнд?

3. Төөрөгдөл буюу айсан хүнд аргал хөдөлнө
Миний бие Зүүдчинийд нэгэн сэтгэгдэл үлдээсэн билээ. Тийм санаа харван орж ирсэн юм. Айсных л даа. Юу вэ гэвэл Хятадын аюулыг бид байтугай нь тогтоож чадахаасаа өнгөрсөн мэт санагдсанаас үүдсэн хэрэг. Тэгснээ ер нь улс “байхын” үндэс нь хэл, хил, соёл 3 мөнөөсөө мөн гэж хуулан бодсон. Тэгснээ бүр хүнээ байгаад хамгийн чухал нь хэл соёл 2 нь юм гэдэг дээр өөртэйгээ санаа нийлсэн. Учир нь хадны мангаа болоод буй өмнөд хөршийнхөн бидний газар нутагт шунасандаа хүн амыг минь хөөрхий болгож чадах л улс гэсэн айдас байлаа. Бүх л бараа таваар, хоол хүнсэндээ хор шингээж, наад зах нь удам залгах үргүй болгох жишээний “юм хийж л байгаа” гэнэ лээ. Ингэж газар нутагтайгаа, хүнтэйгээ юутай хээтэйгээ зууш болсоноос “хүнээ” аварч гарах талын юм сэтгэж “муу ёрлов”. Ирээдүйд хаана ч явсан Израйл мэт улсаа байгуулан гарах шаанс ч бий юм шигээр цааш мунхаглав. Монгол гэдэг нэр ертөнцийн чихнээ дуурсгалтай л байвал, дэлхийд Монгол хэл, Монгол хүн өч төчнөөнөөрөө байж л байвал газар нутаг олдох ч юм шигээр………. бодож нэг үзсэн. Дээдэс минь өршөө! Хүү нь ийм юм бодож явсан гэвэл муу аав минь намайг гэрээсээ хөөх байсан биз. Тэнэг хүүгийнхээ харалган ухааныг уучилж болгоо…… Нэгэн цагт ийн бодож байсан гэдэг ч хангалттай их ял.

4. Тайтгарал
Шууд нэртэй зүстэй нь хэлчий гэж бодлоо. Ямар муу хэлж байгаа биш. Хэдэн жилийн өмнө би ажилгүй нэг хэсэг байхдаа машинаараа халтуур хийдэг байсан юм. Тэхэд нэг эмэгтэй надад гар өргөж суусан нь Бат-үүлийн эхнэр байж таарав. Өөрийн нь нэрийг мартжээ. Утсаар ярьж байхад нь чихээ бөглөөгүй явсан болохоор тийн мэдсэн хэрэг. Тэхээр мань хүний үзэл бодол магадгүй Бат-үүлийнх байж таарна гэж би бодоод дотроо бодож явдаг юмнуудынхаа нэгийг асуух хэлэхийн завсраар сийгүүлэв. “Одоо ер нь энэ гитдууд гаарчийшүү, юу болдын бол даа” гэсэн шүү юм л бувтнаж байгаам. Тэгсэн тэрээр “энэ их өргөн мэдээллийн үед бол баргийн нэг улс нөгөө улсыгаа зүгээр нэг хуураад эрхшээлдээ оруулахад хэцүү л дээ” гэсэн утгатай юм хэлж байсан. Бодоод байхад ер нь тийм ч юм шиг. Манай улстөрчид бүгд л тэнэг биш, тэр тусмаа бүгдээрээ гидтад хайртай, гитдаас авилга авдаггүй л байлгүй. Гудамжинд хүмсийн дэмжлэгийг олох гэсэн оролдлогоос (сонгууль хамгийн тод жишээ нь) бусад үед гитад гэж дугарахгүй л юм. Одоохондоо нүүрэнд тулсан аюул арай ч байхгүй юм биз, за байсан ч тэгээд яриад байж болдоггүй эд байж таарна. Ер нь ч тэгээд хэдий хүчтэй ч ичнэ гэж нэг юм өнөөдөр энэ дэлхий дээр чинь байгаад байгаашд. Түвдүүдийгээ яажаагаагаа нууж ядаад паакталж байхад.
Тэгээд ч ер нь бид ямар газар шагайж явсан улс биш! Олуулаа л болчих юм сан….

5. Шүүмж
Номинчимэд мэтийн бичгийн эрхмүүдийн барьдаг нийтлэлийн энэ төрөл бол олон Монголчууд, ялангуяа залуусын улс үндсээ гэсэн ухамсар, сэтгэлгээнийх нь ТУГ болж байна гэж бодох юм. Сэтгэгдэл дотор нь нэгэн залуу “яг одоо байлдмаар байна” гэсэн үг үлдээсэн байна лээ. Энэ ч яахав түр зуурын сэтгэл хөдлөлийн фантааз байлаа гэхэд цаашдаа бол энэ залуу улс орноороо улам л их бахархадаг болох болуу. Бахархал хайр дагуулдаг. Туг улам дэрвээсэй. Гэвч сайхан түүх уншиж цус чанагдах өөр хэрэг. Аюул юундаа байна вэ, бид аюулын эсрэг яаж дархлаатай болох вэ гэдгийг сайн тунгаахын сан. Хэн ч хэлдэг: Олуулаа болох юм сан…… Гэснээс миний бие олон л залуу охид бүсгүйчүүдтэй үг хэл солих завшаан таарж таараа. Энэ зууртаа хэдэн хүүхэдтэй болох талаар, ер нь Монголчууд бид олон болох тухай, тэр нь юунд хэрэгтэй тухай зориуд битүү түншдэг юм. Харамсалтай нь үргэлж 2 хүүхэд гэсэн үг сонсдог. Харин асуудлын гол болсон нөгөө утаг учрынх нь талаар бол бодож байгаагүй, бодохыг ч хүсдэггүй бололтой. Буруутай биш л дээ, хувийн амьдрал л юм хойно. Харин Орос, Казахстан зэрэг улсууд хүн амаа өсгөхийн төлөө төр засаг нь тодорхой бодлого хэрэгжүүлдэг гэж дуулсан. Харин манайхан хамаг мөнгөө хулгайлж хармаалаад үлдсэнээр нь хоорондоо байлдах зардал хийгээд дуусдаг. Залуу гэр бүлд олон хүүхэдтэй байхын сайхныг, хэрэгтэйг мэдрүүлэх ямар ч ажил манайд байхгүй. Шинэ төрсөн хүүхдэд олгох мөнгө нь хэтэрхий жоохон, нэрийн хор доо бараг. Үнэмлэхүй олонх нь хүүхдээ тэжээх мөнгөгүйгээс болж л цөөхөн хүүхэдтэй байгаа. Бас нэг хэсэг нь сурч боловсрох асуудлаасаа болдог. Үлдсэн хэсэг нь гадаадад байгаа. Шийдээчээ шийдээч дарга нараа. Сандал ширээнийхээ хэрүүл дундаас цухуйгаач!

Төгсгөл
Бүх европыг дагжин чичиргэж байсан чийрэг эрсийн үр удам бид одоо “уншиж омогшихоос” өөр тэнгэрлэг мэдрэмж үзэхгүй юм гэж үү гэж дээхнэ үед бодож байлаа. Гү тэгээд чи өөр яах гэсэн юм, сэлэм агсаж мордох гээ юу…..тийм биз дээ. Үгүй ээ! Тэнгэрлиг мэдрэмж бидэнд байна. Яагаад гэвэл би дэлхий дээр томоос том газар нутагтай туурга тусгаар бүрэн эрхт Монгол улсын иргэн байна! Миний хүү чи бол Монгол хүү, чиний эх орон, газар нутаг энэ байна! Газрын зураг дээр голлож ирээ л харагдна (Арсун) миний нутаг. Дуудах нэрнээс минь, дуудах нэрнээс чинь эрхэм сонсогдох бүрэн эрхт улсынхаа хүү, охин нь байхын утга учрыг ялангуяа гадаадад буй олон Монголчууд маань мэдэрч байгаа.

Татал үг
Би хэдийгээр Хятадын аюулын талаар эмзэглэж явдаг ч хэт парной биш ээ . Гэхдээ түүхээс нэгэн эш авья. Өгөөдэйг хаан ор сууж ахуйд эл явдал болжээ. Хааны тушаалаар Цахар жанжин Баян цэрэг аван хөдөлж умарт Хятадыг тохинуулж дуусаад гэдрэг элч зарсан байна. Тэнд дайны явц, гүйцэтгэлээ тайлагнахаас гадна нэгэн санал оруулсан нь “Энд манай тал нутгийн мал сүргээс хэтийдсэн олон хүн суудаг ажээ. Их хаан зарлиг буулгавал толгой дараалан хядаж газры нь малын бэлчээр болгоё”. Харин Өгөөдэй хаан зөвшөөрсөнгүй…..
Түүхэнд хэрэв гэдэг үг тохирдоггүй юм гэсэн.

Posted in бодол болоод, газар шороо мину | 15 Comments »

НаНа-г уншаад бас…

Posted by артаньян on December 17, 2007

Болоог гэсчээ явсан НаНагийн сүүлийн бичлэг намайг бас бодолд оруулдаг байна. Гэхдээ бас сайн нягталж чадаагүй ээ. Тийм хэлбэрийн бичлэгийг ихэвчлэн тогтож, гүйцээж унших тэвчээр хүрдгүй еин. Тэхээр бас зөв ойлгосиймуу үгүүүү юү гэдэг нь бас сонин болчжаагаан. Зүгээр аанхаан гэчиж чаддаггүй инстинкт хөдлөөд жоохон бурав. НаНагийн философи гэх үү юүгхүү, ямар ч байсан НаНа, хүн бодол санаагаа чөлөөлж 4 ханагүй, таазгүй.. (шалгүй ч байсан яадий ер нь) орчинд хөврүүлээд байх хэрэгтэй гэдгийг байнга хэлээд байх шиг санагддийн. Дэлхий дээрх супер гоё санаанууд тэндээс л гардаг байх л даа. Гэхдээ сэтгэлгээ хязгааргүй орчинд тарах ёстой юм бол……, тэгээд хаашаа ч биш, юу руу ч биш үү? Ямар нэг юманд хүрч, ойж, өнхөрч… зарим гадаргуу дээр нь гулсаж, заримтай нь барьцалдаж наалдаж, тэр гадаргууны халуун хүйтнийг мэдрэхгүй юм бол….. сансрын хаягдал мэт бодол санаагаар яах ч юм билээ. “Бодоод бодоод бодын шийр дөрөв” гээд сайхан хариултыг өвөг дээдэс маань өгцийшд хэ. Харин амьдрал сайхаан. НаНагийн хэлдгээр “амьдрал гэж энхрийхэн хөөрхөн амьтан” хэ. Амьтан ч байхдаа яахав. Хөөрхөн хэлсээн. Бодол санаа заримдаа гал тогоонд эргэлдэх нь амьдралыг “амт” оруулж байгаамшт. “Гал тогоо” жижигдкүэ-э. Хүний бодол санаа аз жаргалыг хайдаг ч гүй байх яс юман дээр. “Хүний юм” нүдэнд нь торж анзаарагдах үед л өөрийнхөө бүх юмсыг “аль хавьд” явааг цэгнээ л…. мэдээж сэтгэлд нь хүрч байгаа юм нь цөөрөөд явчна. Аз жаргалтай болох юм сан гээ л  нэг их санаашрана. Аз жаргал угаас хүн болгонд байдаг л эд шүү дээ. Миний энэ амьдрал надаа аз жаргал. Бусад ах эгч нарын маань амьдрал нийлээд магадгүй ээжийн маань аз жаргал болж байгааг үгүйсгэхгүй. Миний биелээгүй байгаа мөрөөдөл бол өндөр гэгчийн тавиур дээр байгаа амттайхан сайхан дарс… Шат тавьж түүнд хүрэхээр оролдож байгаа оролдлого болгон минь хэцүү. Заримдаа бүр маш хэцүү. Гэхдээ би дуртай. Ай лайк дү ит гэдэг билүү хэ. Үргэлж өөрийхөөрөө бай. Энэ үг ямар баймаар байна тэрүүгээрээ бай гэсэн үг гэж би ойлгодог. Яг өөрийхөөрөө байх юм бол бас хэцүү л дээ. Угаасаа ч миний эрх чөлөө бусдынхаар хазаарлагдна. Гудманд таарсан эмээтэй сайхан инээгээд амар мэндий нь асуучмаар байна. Хүүхэдтэй эмэгтэйд тэргий нь автуусны шатаар гаргаад өгчмөөр байна. Өөрөөсөө халуун энерги цацрааж бусдаас халуун энерги л авч байвал өнөөдрийн бүх ажил бүтэх эхний шат. Хараад л баймаар, яриад л баймаар сайхан улсууд мөн ч их бий шүү дээ.

Posted in бодол болоод | 6 Comments »

Гүчтэй байх.

Posted by артаньян on October 29, 2007

strongest man юу юу ч билээ нэг иралити шоу байдийн байлээ. Лут лут том эрчүүд санаанд багтамгүй том том эд юмсыг гарын үзүүрээр л ийш тийш нь хаялах нь нэн ч бахдам. Эр хүн шүү юм болж төрснийх ийм байх далд хүсэл ходоодны мухарт уугиж байхийн хэ. Биологийн талаасаа бол хүн үүссэн цагаас эхлэн угаас эрчүүд нь л хүч чадлын талыг “дааж” иржээ. Аа тэгвэл эмэгтэйчүүд нь оюун ухаан талаа даагаад ирсэн гэвэл бас үгүй юм аа. Зүгээр хийдэг ажил нь ялгаатай байсан юм уу даа. Буугий багш л тэгж зохицуулсан болтой юм. Өдгөө үеийн дэлхийг хараад байх нь ээ энд тэндгүй л “ажил өрнөж байх юм”. За энэ ч зүй ёсны хэрэг бөгөөд хавтгайрч буй дэлхий-н хамаг юмны нягтрал хэт ихдээд гарын 10 хурууг хөлийхтэй хамсруулан эрвийх дэрвийхээрээ хөдлөхгүй бол өнөөдөр орой миний автуусны буудал дээр харсан хүн лугаа болчдийн байх. Тэр хүний ходооднооос бусад нь дааран дагжиж байх ба тэрийг нь тархи нь л ганцаараа мэдрэхгүй хэвтэж байсан юм. За учир нэгэнт ийм болсон тул ажил, ажлын төрөл жанр гэдэг тоймоо алдсан цаг болцийн байна. Тэгээд харж суух нь ээ тэдгээр ажил дээр “цагийн сайхны” жээндрийн ялгаа гэгч нь арилсан харагдна. Аргагүй юм даа гэсхийгээд эргээ харах гэсэн бас үгүй юм аа. Эрт балрын зөн совингийн үлдэгдэл юм сан уу, ямар ч байсан ачигч, өрөмдөгч зэргийг эрчүүд л хийхийн. Хүн гэгч хөгжөөд хөгжөөд энийг хийчих хүүхэн гарахгүй л юм байна гэсэн бодол төрөв. Ингээд эргээд харах гэсэн бас нэг юм байнаа. Дэлхий дээр тархины мэс засалч эмэгтэй ….. за байдаг л байх зүгээр. Ер нь бол энүүхнээрээ бодоод үзэхэд тархины мэс засалч, дайны тактик боловсруулагч, техник, электроникийн инженерүүд, корпорацийн удирдагчид… хараад байхад эрчүүд л байх юм.  За эдгээр ажилд булчин сөрмөс хэрэгтэй юу. (Юу л асуугаад байна даа залуу минь зүгээр наадхаа хурдхан дуусгаад хоолоо идкү бол ходоод чинь уурлаад байна). Яагаад энэв гээд бодоод байсан эдгээр ажлууд (мэргэжлүүд биш ажлууд. Тэхээс ийм мэргэжилтэй хүүхнүүд зөндөө бий байхоо. ) хамгийн их нерв зарцуулдаг болохыг нөхөгдөхгүйгээр барагдаж байгаа эсүүд арайхийн тархинд минь бодуулав. За эмэгтэй хүн эдгээрийг хийж чадахгүйдээ биш зүгээр тархи мэдрэлийн хувьд даах ачаалалаараа эр хүнийг арай л гүйцэхгүй шинжтэй болоод явчлаа янз нь. Үүнтэй адилаар эр хүний гүйцэлдүүлж үл чадах ажлууд бас байх юм. (за агаа ч жээндрийн асуудалд орхоос айлаа даа). Заа баахан хадуурчлаа. Ямар ч байсан хүн Буугий гуайн хийсэн “хүн” хэвээрээ байгаа ажээ.  Амьдралд тохиолдох аймшигтай тамлан зовлонг хүн биеийн бус ухааны чадлаар давж гардийм байна. Тэдгээр эрсийн өргөж чулуудаад байгаа үхэр чулуунаас хэдэн арав дахин илүү хүнд зовлон гачаалыг гагцхүү ухааны цараа, сэтгэлийн хатаар л үүрдэг юм байна. Бурхан багш биднийг тэгж бай гэж хүн болгосон байна.  Та бид юу ч тохиолдсон гэлээ толгой гудайна гэдэг Бурхан багшийнхаа урмыг хугалдаг байх нь ээ. Урам нь хугарсан багш маань энэ нөхөр чинь одоо ус хийсэн ч алт хийсэн ч ялгаагүй амьтан байна гээд дараагийн боломжуудаа өхгүй ч байх юм билүү. Түүний хайрласан хамгийн том боломж нь бид “хүн болж төрсөн” явдал билээ. Эр ч бай эм ч бай нэгэнт л хүн болж төрсөн болохоор энэхүү хувь заяаны хажууд тохиолдоод байгаа эсвэл тохиолдох зовлон зүдгүүр бол зүгээр нэг шалгуур төдий зүйл гэдгийг санаандаа бат суулгаж авхийн байна. Шалгуур хүнд ч байсан хөнгөн ч байсан эцсийн эцэст энэ бол ШАЛГУУР гэдгийг л батаас бат санахаас. Хүнд үнэт зүйл гэгдэж байгаа бүхэн огт үнэ цэнэгүй ч байж болно, эсвэл ямар ч хэрэггүй гэж адлагддаг юмсын дотор жинхэнэ үнэт эрдэнэ оршин байхыг үгүйсгэхгүй. Үнэт зүйлсийн үнэт чанар нь зөвхөн бидний үзэмж төдий зүйл. Аливааг үнэгүйдүүүлж эс бөгөөс “үнэ оруулах” нь бидний л дурын хэрэг бөгөөд гагцхүү зүрхээ биш тархиа дага аа гэж шивнээд байнаа . Ингээд толгойгоо гудайлгахгүйн тулд …….хүзүүнийхээ булчинг хөгжүүлцгээе. Яаая янзтай гоё төгсгөл болсон. 

ps: тэр налуугаар бичсэн үгс бол миний үг биш ээ. Нэг ийм ном байдийн байна лээ.

Posted in бодол болоод | 15 Comments »

Ажилгүй (хийдэггүй) хүний өдрийн тэмдэглэл

Posted by артаньян on October 28, 2007

Зурагтнаас холдсон хүн өчигдөр шөнө суваг эргүүлж кино үзсээр байгаад таарав шүү. Би ч тэгээд эхнээс нь үзнэ гэж байх биш дээ. Дандаа эхэлсэн хойно нь үздэг хэ. Дуртай жүжигчид тоглож байвал үзээд суучна.  Ямар ч байсан Траволтагийн тоглосон нэг кино үзсэн. Шүүх ажиллагааны талаар, шүүгчдийн булхай, хэрэг хариуцагчид, өмгөөлөгчид, ер нь бүхий л юмыг дэлгэрэнгүй харуулсан маш сайн бүтээл байна лээ. Хүний сэтгэл, шунал, шударга ёс бүхнийг бас чадварлагаар гаргасан байсан. Гэвч мань Траволтагийн царай төрх нь шударга нинжин хүний дүрд нэг л таарч харагддаггүй ээ надаа хихи. Read the rest of this entry »

Posted in бодол болоод | 9 Comments »

gglpys iolv ;gugy gzlghea

Posted by артаньян on October 18, 2007

Гарчиг бичсэн  санаатай еин.  Үсгээ ч солихгүй. Дэлгэц рүүгээ ч харах сөхөөгүй үсгээ хайдаг гэж шоолжийнуу хэ. Яс юман дээр түрүүхэн баахан англиар (ёооё англиар ай… зүгээр латин үсгээр жоол захиа бичсийн) бичцэн чинь Кирилл, Мефодий 2-н зохиосон үсэгээр бичих гэсэн шууд паникд орчлоо. Гар нь нүднийхээ хурдыг гүйцэх гэж агваганавшд. Яагаад бид үнэндээ гараа хардаг аа гээ л хэлчкү, уг нь нээх хардгүй л дээ гэх гээд байдиймбэ.  Гүэ хардгүй ч байсан…. Уг нь би нээх ийм биш л дээ, сая л харин…. энтэр гээ л. Дөнгөж болзож байгаа хүнүүс бол ийм үг амнаасаа унагах нь их шд хэ. Та хэрэв анх болзсон хүүхнээсээ ийм үг сонссон бол Read the rest of this entry »

Posted in бодол болоод, газар шороо мину | 17 Comments »

Давааг өмөөрөв

Posted by артаньян on August 2, 2007

Энэ интернэтээр чинь дүүрэн Хакухог үзэн ядагчид болцон байшд. Яасийн бол гэж гайхав. Шалтгааны нь олий гэлээ. Олж ч ядах юм алга аа. Япон эхнэр авсанд нь л гол нь харлаад байгаа бололтой юм. Муулсаар байгаад хэлэх ч үггүй болчжээ янз нь. Эмэгтэй хүн шиг царайтай гэж хүртэл авсан байна лээ нэг гар. Read the rest of this entry »

Posted in бодол болоод | Leave a Comment »